15-08-07

De duim prothese

Inleiding

Op het ogenblik dat de niet-chirurgische behandelingen voor de artrose of slijtage van uw duimgewricht niet meer voldoende adequaat zijn, kan het aangewezen zijn om een ingreep uit te voeren, de zogenaamde arthroplastie.

In de hieronder volgende tekst wil ik wat meer uitleg geven over het onderliggende ziektebeeld en de mogelijke behandelingen ervan.

Anatomie


CMCHet probleem zit in het kleine CMC gewricht, CMC staat voor Carpo Meta Carpaal gewricht (zie foto links).

Met de leeftijd en het gebruik van het gewricht treedt er echter een langzame slijtage op, het kraakbeen wordt brozer en begint langzaam af te brokkelen. Hierdoor vermindert de soepelheid en de beweeglijkheid en zal er ook pijn ontstaan.

Oorzaken

Artrose of slijtage van het gewricht is een langzame aantasting van de structuur van de gewrichtsoppervlakken, voornamelijk aan de basis van de duim ter hoogte van de eerste metacarpaal.

Symptomen

Pijn is het voornaamste symptoom: voornamelijk pijn geassocieerd met bewegingen van de duim.
Deze pijn treedt voornamelijk op na de activiteit: na een paar minuten rusten is er een progressief toenemende, knagende pijn aan de basis van de duim aanwezig.

Opmerkelijk zijn vaak de pijnscheuten bij het kracht zetten op de duim: iets zwaar vastpakken of iets opendraaien is zeer pijnlijk.

De beweeglijkheid wordt progressief minder en er zijn in gevorderde stadia crepitaties aanwezig, dit is een voel- en hoorbaar gekraak over het gewrichtje.

Diagnosestelling

Eerst heeft u met uw arts een grondig gesprek, met navraag van eventuele vroegere letsels van uw duim, dit is mede van belang voor de eventuele behandeling. Daarna gebeurt een klinisch onderzoek van uw duim met nazicht van de actieve en passieve beweeglijkheid van uw duim en eventuele aanwezige contracturen.

Voor de ingreep worden er RX opnames gemaakt van het aangetaste gewricht.

Behandeling

Initieel zal een poging gedaan worden om uw letsel conservatief, dit is zonder ingreep, te gaan behandelen. In vroegtijdige stadia van de slijtage kan hiermee zeker een gunstig effect bereikt worden. Naarmate de slijtage echter meer uitgesproken is, is de kans op een langdurig gunstig effect echter kleiner geworden.

Niet-operatieve behandeling

  • brace duimBrace
    Het dragen van een brace (zie foto links), een stevig afneembaar verband rond de duim, kan zeker een verlichting van de pijnklachten geven. Hierdoor wordt de beweeglijkheid van de duim verminderd en is er ook minder kracht op het gewricht.
  • Medicatie
    Een pijnstillend en ontstekingsremmend product geeft vaak ook goede resultaten.
  • Kine
    Met aandacht voor een ontstekingsremmende behandeling in combinatie met oefeningen om het gewricht soepel te houden.
  • cortisone duimCortisone injectie
    Een injectie in het gewricht geeft vaak een, tijdelijke, vermindering van de pijnklachten. Cortisone is immers een zeer krachtig, ontstekingsremmend product. Het effect duurt een aantal weken tot maanden.

Operatieve behandeling

   1.  Doelstelling van operatieve behandeling

De arthrotische gewrichtsoppervlaktes worden langzaam maar zeker de bron van pijn, stijfheid en zwelling van het gewrichtje. Net als bij heup en kniegewrichten kan ook in de duim gebruik gemaakt worden van een kunstgewrichtje, de beschadigde gewrichts-oppervlaktes worden vervangen door nieuwe, kunstmatige oppervlaktes die de patiënt weer toe laten om pijnloos de dagdagelijkse activiteiten te hernemen.

In tegenstelling tot een fusie ingreep, waarbij de beide beenderen tegen elkaar vast gezet worden, laat de prothese toe de pijn weg te nemen, maar tegelijk ook een quasi normale beweeglijkheid en kracht van het gewricht van de duim te behouden.

De beslissing om tot een operatieve ingreep over te gaan is een gemeenschappelijke beslissing in overleg met uw huisarts, uzelf en de orthopedische chirurg. Het is van belang dat u op voorhand zoveel mogelijk afweet over de gevolgde procedure en als u vragen hebt, dat u die dan op voorhand met uw huisarts of specialist bespreekt!

   2.  De ingreep zelf

De ingreep zelf neemt ongeveer 45 minuten in beslag, ze kan gebeuren onder een plaatselijke of locoregionale narcose waarbij enkel uw arm verdoofd wordt. Dit is de anesthesie techniek die bij ons routinegewijs aangewend wordt.

Indien u dat echter wenst, kan ze ook gebeuren onder een algemene verdoving.

De doelstelling van de ingreep is om de aangetaste kraakbeenoppervlaktes van het duimgewricht te vervangen door kunstmatige oppervlakken die een nieuw soepel gewricht maken.

Gepost in Behandeling | Tags: brace, duim, duimprothese, hand, operatie | |  Print

09-08-07

Carpal Tunnel Syndroom

Het carpal tunnel syndroom is een zeer frequente aandoening van de hand en de pols. De symptomen beginnen op het moment dat de nervus medianus, één van de belangrijke zenuwen van de hand, gekneld raakt in de carpale tunnel in de hand. Dit soort aandoening wordt een zenuw entrapment genoemd.

Iedere aandoening die de grootte van de carpale tunnel in de hand doet afnemen kan dus de oorzaak zijn van een carpal tunnel syndroom.

Deze aandoening kwam de laatste jaren meer in de kijker te staan omdat ze gelinkt werd aan het veelvoudig en langdurig werken op de computer, het is echter duidelijk dat ze met vele andere activiteiten net zo zeer verbonden is!

carpal syndroom

Oorzaken

Twee belangrijke factoren kunnen verantwoordelijk zijn voor een carpal tunnel syndroom:

  • Ofwel wordt de inhoud van de tunnel groter: een ernstig trauma of een breuk van de pols kan leiden tot een uitgesproken zwelling van de structuren in en rond de tunnel.
  • Anderzijds kan een breuk van de pols er ook toe leiden dat de tunnel zelf verkleind wordt :een stuk bot kan zodanig verschuiven dat de tunnel een andere, kleinere vorm krijgt.

Er zijn ook een aantal risicofactoren bij mensen die handenarbeid of andere activiteiten uitvoeren:

  • Veel kracht zetten
  • Veel in dezelfde stand met de pols werken
  • Een abnormale of overdreven buig of overstrek stand van de pols
  • Heel veel dezelfde beweging uitvoeren
  • Temperatuur
  • Trillingen

Een van deze factoren alleen kan niet een CTS (carpal tunnel syndroom) veroorzaken, het is steeds een combinatie van een aantal risico factoren dat verantwoordelijk is. Een aantal studies hebben ook aangetoond dat roken, obesitas en overmatige cafeïne inname belangrijke factoren kunnen zijn die aanleiding kunnen geven tot een grotere gevoeligheid om een CTS te ontwikkelen.

Door de toenemende en constante druk op de zenuw gaat de bloedtoevoer naar de zenuw verminderen, op termijn kan hierdoor littekenweefsel ontstaan. In het begin kan het letsel volledig hersteld worden, bij langer durende druk op de zenuw is het echter mogelijk dat de zenuw dusdanig is beschadigd dat het letsel onherstelbaar wordt.

Symptomen

Een van de eerste symptomen van een carpal tunnel syndroom is een geleidelijk toenemende voosheid gecombineerd met tintelingen in het gebied dat door de nervus medianus wordt bezenuwd. Vaak wordt dat gevolgd door een doffe, diepe pijn in de hand en de vingers.
Zeer typisch is de nachtelijke pijn en het gevoel dat de hand slaapt, voornamelijk in de nachtelijke uren na een paar uur slaap. Soms is het ook mogelijk dat de pijn uitstraalt naar boven toe, naar de elleboog en zelfs naar de schouder toe.

Op langere termijn worden ook de spieren van de duim aangetast, ze worden zwakker en het spiervolume van de duim neemt af, dit heet spieratrofie. Dan wordt het al moeilijk om een naald of een glas water op te heffen, soms laat men het gewoon vallen omdat het gevoel en de kracht zo sterk zijn afgenomen.

Diagnose

Alles begint met een grondig klinisch onderzoek van uw hand en een uitgebreid gesprek met aandacht voor uw symptomen, eventuele behandelingen die u al hebt gehad, etc.

Meestal wordt een electromyografie uitgevoerd. In die gevallen waarbij het CTS is ontstaan na een fractuur kan een bijkomende RX opname of eventueel een CT scan aangewezen zijn.

Behandeling

    1. De niet-operatieve behandeling

De activiteiten die verantwoordelijk zijn voor uw CTS moeten aangepast of mogelijk gestopt worden. Vermijd repetitieve bewegingen van de hand en de pols, overdreven veel kracht zetten op de hand en pols, en extreme posities van de pols.
Probeer het roken te stoppen en vermijd overmatige cafeïne inname.

In de vroegtijdige stadia van het CTS kan een polsbrace enige verbetering van de klachten geven. De brace houdt de pols namelijk in een rustpositie, extreme buig en strekbewegingen zijn niet mogelijk. In deze stand is het polskanaal ook het grootst, dit geeft een zo comfortabel mogelijke ruimte aan de zenuw. Voornamelijk 's nachts is er een duidelijke afname van de pijn, de brace verhindert dat uw pols in een abnormale stand tijdens de slaap wordt geplooid.

Ontstekingsremmende medicatie kan helpen om de zwelling weg te nemen, indirect is er dan ook een vermindering van de symptomen.

Indien deze eerste stappen niet helpen om uw symptomen van CTS te verminderen kan een Cortisone injectie worden gegeven in de carpal tunnel. Cortisone is een zeer sterk ontstekingsremmend product dat de zwelling in de tunnel kan doen verminderen en een, tijdelijke, afname van de klachten geeft.

    2.  De operatieve behandeling

Op het moment dat alle pogingen om u van uw klachten af te helpen, falen, is het aangewezen om een kleine chirurgische ingreep uit te voeren en de druk op uw zenuw weg te nemen. Door de druk op de zenuw weg te nemen kan men spreken van een bijna ogenblikkelijk herstel en vallen de pijnklachten quasi direct weg. Dit op voorwaarde dat het letsel niet al te langdurig bestaan heeft en er geen onherroepelijke schade is aan de zenuw.

De ingreep gebeurt meestal onder een locoregionale of plaatselijke verdoving, slechts uitzonderlijk zal geopteerd worden voor een algemene verdoving.

Er zijn twee mogelijkheden:

  • de open techniek
  • de endoscopische techniek

De open techniek

Hierbij wordt een insnede gemaakt over de pols en hand en wordt de zenuw onder direct zicht vrijgemaakt. Ik gebruik deze techniek nog maar zeer sporadisch, enkel bij fracturen of oude letsels wordt deze techniek nog gebruikt.

De endoscopische techniek

Hierbij wordt een kleine incisie gemaakt over het polsgewricht, een paar dilatators worden onder het ligament geschoven om een kleine tunnel te creëren en eventuele vergroeiing van de zenuw of de pezen met het dak van de tunnel los te maken.

Vervolgens wordt een kleine glasvezelkabel camera wordt ingebracht en het ligament wordt in beeld gebracht.

Via hetzelfde instrument wordt een mesje naar boven uitgeklapt. Het ligament, onder direct zicht, over de ganse lengte gekliefd. De fascia en de huid in de handpalm worden niet beschadigd en de revalidatie kan daardoor vlotter verlopen.

De uiteinden van het ligament gaan open, in het verdere verloop zal er een littekenweefsel brug tussen beide ontstaan en wordt de tunnel hersteld, zij het dan wel in een grotere, ruimere versie.

De Revalidatie

De endoscopische techniek heeft het voordeel dat revalidatie vlotter verloopt, de fascia en de huid in de hand zijn niet aangetast en dus niet gevoelig bij aanraken.

Er wordt voor één week een onderarmgips aangelegd, het is ondertussen wel toegestaan om uw vingers te bewegen en te gebruiken, zij het zonder veel kracht te zetten! Het is echter wel van belang om zo snel mogelijk met de vingers te bewegen om te vermijden dat deze zouden stijf worden!

Na het verwijderen van het gips wordt gestart met de kinebehandeling. Deze is er eerst op gericht om de pijn en de zwelling weg te nemen, een zachte massage rond de operatie regio helpt om verklevingen te voorkomen en verhindert littekenweefsel vorming. Specifieke oefeningen worden daarna opgestart om uw buigpezen vlot te laten glijden in de carpale tunnel.

Daarna zal uw kinesist u ook begeleiden om de dagdagelijkse activiteiten op een desdanige manier uit te voeren dat ze geen belasting meer vormen voor de carpale tunnel en zijn inhoud.

Houd er rekening mee dat het gedurende zes weken niet is aangewezen om echt veel kracht te zetten op uw hand.